Fundacja Pomocy Ofiarom Przestępstw ogłasza IV edycję Konkursu im. Ewy Bieńkowskiej, którego przedmiotem jest wyłonienie najlepszej publikacji, pracy doktorskiej lub magisterskiej z zakresu ochrony praw osób pokrzywdzonych przestępstwem lub wiktymologii, a także nagrodzenie praktycznych działań związanych z pomocą ofiarom przestępstw.
Uczestnikami konkursu mogą być autorzy publikacji z zakresu ochrony praw osób pokrzywdzonych przestępstwem lub wiktymologii, opublikowanych pomiędzy 15 października 2024 roku a 15 października 2026 roku, autorzy prac doktorskich lub magisterskich obronionych w tym okresie, lub osoby albo organizacje, które w tym samym okresie wdrożyły działania mające na celu pomoc ofiarom przestępstw. Konkurs jest skierowany wyłącznie do organizacji oraz pełnoletnich osób fizycznych.
Zgłoszenia konkursowe należy dostarczyć do 15 października 2026 r.:
Patronka Nagrody, Ewa Bieńkowska, była doktorką habilitowaną nauk prawnych, specjalistką w zakresie wiktymologii i mediacji. Konsekwentnie walczyła o prawa ofiar przestępstw w Polsce oraz na arenie międzynarodowej. Przez ponad 30 lat pracowała w Instytucie Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk. Ewa Bieńkowska wykładała i była profesorką w uczelniach polskich oraz europejskich. Żywo uczestniczyła w życiu naukowym, recenzowała wiele prac naukowych, często pro bono.
„Nagradzając autorów publikacji, działaczy na rzecz ofiar, którzy kontynuują i rozwijają Jej dzieło, mając na uwadze, że ofiara przestępstwa to skrzywdzony i cierpiący człowiek, którego nie można zostawiać bez pomocy i którego należy traktować z godnością i szacunkiem, pragniemy upamiętniać osobę i dorobek Ewy Bieńkowskiej” – wyjaśniają organizatorzy konkursu.
W skład jury tegorocznej, IV edycji Konkursu, wchodzą: Adam Bodnar (były Rzecznik Praw Obywatelskich, były Minister Sprawiedliwości, Senator RP), Ewa Hofmańska (prezeska Fundacji Sunflowers, laureatka III edycji Konkursu), Jacek Jasionek (członek Rady Programowej FPOP, były prezes Stowarzyszenia na Rzecz Osób LGBT Tolerado), Witold Klaus (wiktymolog, przewodniczący Rady Programowej FPOP, wieloletni Prezes Stowarzyszenia Interwencji Prawnej), Paweł Knut (adwokat, specjalista w zakresie praw człowieka, laureat II edycji Konkursu), Danuta Przywara (działaczka społeczna, członkini Rady Programowej FPOP, przewodnicząca Rady Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka) oraz Paula Sawicka (działaczka społeczna, wiceprezeska FPOP, Przewodnicząca Rady Programowej Stowarzyszenia Otwarta Rzeczpospolita).
Kapituła III edycji Nagrody im. Ewy Bieńkowskiej w składzie Jacek Jasionek (przewodniczący), Danuta Przywara, Paula Sawicka postanowiła przyznać Nagrodę im. Ewy Bieńkowskiej za działania związane z pomocą ofiarom przestępstw Ewie Hofmańskiej.
Kapituła doceniła Laureatkę za powołanie i rozwijanie Projektu Sunflowers, czyli zbudowanie systemu pomocy ofiarom wojny w Ukrainie, rzetelne dokumentowanie zbrodni i naruszeń praw człowieka oraz stworzenie bezpiecznego mechanizmu zgłaszania przestępstw i zbrodni wojennych. Za upowszechnianie wiedzy o prawach osób pokrzywdzonych wojną. Za zwiększanie wrażliwości społecznej na zło.
Nagroda została wręczona podczas XIV Gali Rising Stars Prawnicy – liderzy jutra 2025, organizowanej przez Wolters Kluwer Polska. W imieniu Laureatki odebrał ją prof. Paweł Wiliński – Sędzia Sądu Najwyższego.
W II edycji Konkursu im. Ewy Bieńkowskiej kapituła w składzie Jacek Jasionek (przewodniczący), Danuta Przywara, Paula Sawicka i Damian Wutke (sekretarz) przyznała dwie nagrody oraz jedno wyróżnienie.
Kapituła postanowiła wyróżnić Warszawskie Centrum Opieki Medycznej „Kopernik” za opracowanie, na podstawie wszechstronnej diagnozy, pionierskiego w placówce medycznej w Polsce projektu Standardy Ochrony Dzieci, chroniącego dzieci przed przemocą i wdrażanie go we współpracy z organizacją pozarządową „Dajemy Dzieciom Siłę”. Za wypracowanie zasad bezpiecznego kontaktu personelu z pacjentami dziećmi oraz określenie bezpiecznych granic w kontakcie z rodzicami i opiekunami. Za przeprowadzenie wewnętrznych szkoleń dla pracowników Centrum „Kopernik”.
Nagrodę im. Ewy Bieńkowskiej za działania związane z pomocą ofiarom przestępstw otrzymała NOMADA – Stowarzyszenie na Rzecz Integracji Społeczeństwa Wielokulturowego za systematyczne i wszechstronne działania na rzecz osób i środowisk z doświadczeniem migracyjnym. Za upowszechnianie wiedzy o przemocy wywołanej uprzedzeniami, monitorowanie przemocy rasistowskiej i przeciwdziałanie jej. Za wspieranie, reprezentowanie i pomoc (m.in. prawną, psychologiczną, językową) migrantom i migrantkom z tego powodu wiktymizowanym. A zwłaszcza za zwrócenie uwagi na szczególną sytuację migrantek, narażonych dodatkowo na przemoc ze względu na płeć i za objęcie ich specjalną opieką.
Nagrodę im. Ewy Bieńkowskiej za najlepszą publikację z zakresu ochrony praw osób pokrzywdzonych przestępstwem lub wiktymologii otrzymał Paweł Knut za pracę „Mowa oporu jako odpowiedź na mowę nienawiści – na przykładzie społecznych praktyk odpowiadania na homofobiczną i transfobiczną mowę nienawiści w Polsce”. Za wytrwałą pracę badawczą i upowszechnianie wiedzy uzasadniające konieczność wprowadzenia ochrony prawnej osób nieheteronormatywnych, wiktymizowanych przez aktualne prawo. Za zorganizowanie zespołu prawników kompetentnie domagających się przed sądami potwierdzenia prawa tych osób do poszanowania ich godności.
W I edycji Konkursu im. Ewy Bieńkowskiej laureatów wyłonił Zarząd Fundacji Pomocy Ofiarom Przestępstw. Wyróżniona została Fundacja Projekt Starsi za zwrócenie uwagi i opisanie pomijanego problemu przemocy wobec osób starszych oraz kompetentne opracowanie narzędzia diagnostycznego i procedur zaradczych. Nagrodę im. Ewy Bieńkowskiej otrzymała Grupa Granica za zbudowanie systemu opartego na społeczeństwie obywatelskim, gdy zawiodły służby publiczne, a władza kryminalizuje działania pomocowe.