Aktualności Publikacje

Aktualności Publikacje

Mec. Grzegorz Wrona: Projekt ustawy o państwowej kompensacie to fundamentalne wsparcie dla ofiar przestępstw

21 Luty 2025, Grzegorz Wrona

Dotychczasowa praktyka funkcjonowania kompensaty pokazała zasadniczy problem polegający na tym, że znikoma liczba osób pokrzywdzonych korzystała z prawa jej uzyskania. Zarówno brak rozpowszechnionej wiedzy na temat trybu przyznawania kompensaty oraz konieczność wnoszenia sprawy do sądu spowodowało, że rocznie tego rodzaju spraw było zaledwie kilkadziesiąt. Taki stan rzeczy naraża Polskę na zarzut zaniechania w zapewnieniu pokrzywdzonym skutecznego mechanizmu pozwalającego na uzyskanie kompensaty państwowej.

Fundacja dostrzegając wagę problemu zdecydowała się opracować projekt ustawy o państwowej kompensacie dla ofiar umyślnych czynów zabronionych popełnionych z użyciem przemocy. Jej poszczególne zapisy uwzględniają zarówno standardy Rady Europy jak i Unii Europejskiej w zakresie praw ofiar przestępstw do skutecznego uzyskania kompensaty państwowej.

Pierwszą podstawową postulowaną zmianą jest zastąpienie postępowania sadowego postępowaniem administracyjnym. W celu uproszczenia trybu przyznawania kompensaty uprawnienia w tym zakresie miałby zyskać Starosta. Zarówno czas postępowania jak i możliwość stosowania kpa ma w znaczący sposób przyspieszyć i uprościć przyznawanie kompensaty.  

Kolejnym problemem występującym w praktyce obecnie funkcjonującej ustawy jest częsty brak możliwości przewidzenia negatywnych skutków czynu zabronionego w relatywnie krótkim czasie po jego popełnieniu. Z tego powodu postuluje się wprowadzenie trzech rodzajów kompensaty: podstawową, wstępną oraz uzupełniającą. Pozwoli to uzyskać niezbędne środki finansowe osobie pokrzywdzonej przed zakończeniem postępowania karnego.   

W maksymalnie szeroki sposób opisano również rodzaj czynów karalnych których ofiary będą mogły ubiegać się o kompensatę poprzez wskazanie, że decydującymi elementami czynu jest jego umyślność oraz użycie przemocy.

Na szczególną uwagę zasługuje fakt przyznania w projekcie prawa ubiegania się o kompensatę przez osobę małoletnią.

Nad projektem ustawy pracował zespół specjalistek i specjalistów pod przewodnictwem prokurator dr Lidii Mazowieckiej, której osobiste zaangażowanie, wiedza, determinacja oraz wrażliwość pozwoli stworzyć projekt ustawy, którego przyjęcie stanowiłoby fundamentalne wsparcie dla ofiar przestępstw.

Grzegorz Wrona – doktor nauk prawnych, adwokat, certyfikowany specjalista oraz superwizor z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie, autor komentarza do ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, członek Rady ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie przy dyrektorze Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom oraz członek Grupy Ekspertów Rady Europy ds. działań przeciwko przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (GREVIO), członek Rady Programowej Fundacji Pomocy Ofiarom Przestępstw.

udostępnij:

Sawicka: Podstawą stereotypu fałsz i niewiedza

Sawicka: Podstawą stereotypu fałsz i niewiedza
10 Grudzień 2025, Grzegorz Wrona
Obecnie, inaczej niż kiedyś, policjanci przyjmujący zawiadomienia o podejrzeniu przestępstwa z nienawiści nie okazują lekceważenia. Zmierzamy więc w dobrą stronę. Prawo daje wiele narzędzi chroniących przed dyskryminacją, ale problem tkwi w ich stosowaniu, choćby przez dowolność interpretacji skarżonych zachowań. Tymczasem prawo jest jedno - mówi w rozmowie z Aleksandrą Partyk z serwisu prawo.pl Paula Sawicka wiceprezeska Fundacji Pomocy Ofiarom Przestępstw i przewodnicząca Rady Programowej Stowarzyszenia Otwarta Rzeczpospolita.
czytaj więcej

Prof. Klaus: Asystent realnym wsparciem dla pokrzywdzonego przestępstwem

Prof. Klaus: Asystent realnym wsparciem dla pokrzywdzonego przestępstwem
05 Grudzień 2025, Grzegorz Wrona
Fundacja Pomocy Ofiarom Przestępstw wspólnie z „Niebieską Linią" Instytutu Psychologii Zdrowia Polskiego Towarzystwa Psychologicznego prowadziły w 2023 i 2024 r. pilotażowy program „Asystent dla pokrzywdzonego przestępstwem". Wyniki pokazują, że takie rozwiązanie jest w polskich procedurach potrzebne, daje poczucie bezpieczeństwa i równych szans. Dlatego trwają rozmowy z Ministerstwem Sprawiedliwości nad stosownymi zmianami - mówi w rozmowie z serwisem prawo.pl dr hab. Witold Klaus, profesor Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, Przewodniczący Rady Programowej Fundacji Pomocy Ofiarom Przestępstw.
czytaj więcej

Prof. Wróbel: Potrzebujemy neutralnego podejścia do zakazu dyskryminacji

Prof. Wróbel: Potrzebujemy neutralnego podejścia do zakazu dyskryminacji
02 Grudzień 2025, Grzegorz Wrona
Naszą misją jest uwolnienie dyskursu antydyskryminacyjnego od wpływów ideologicznych, religijnych czy politycznych. Chcemy przekonać tzw. elity polityczne w kraju do ideologicznie, religijnie i politycznie neutralnego podejścia do zakazu dyskryminacji - mówi w wywiadzie dla serwisu prawo.pl prof. Andrzej Wróbel, redaktor naczelny nowego czasopisma "Przegląd Prawa Antydyskryminacyjnego".
czytaj więcej